Po krótkiej przerwie kontynuuję serię wpisów dotyczących zachowku. Konsekwencje wpływu umowy darowizny na prawo do zachowku potrafią być źródłem długoletnich sporów na gruncie nie tylko prawnym, lecz przede wszystkim na gruncie rodzinnym.

Z mojego doświadczenia wynika, że głównym źródłem konfliktów na tym tle jest przekonanie, że spadkodawca ma prawo dysponowania majątkiem jeszcze za swojego życia bez żadnych większych ograniczeń. Po śmierci spadkodawcy okazuje się, że przekonanie to było przynajmniej częściowo błędne.

Nieprzemyślane albo niezaplanowane od strony prawnej decyzje co do sposobu rozdysponowania przez spadkodawcę należącym do niego majątkiem prowadzą do wielu komplikacji głównie natury finansowej (na przykład konieczność sprzedaży majątku celem zapłaty zachowku) lub rodzinnej.

W związku z tym, warto wiedzieć w jaki sposób umowa darowizny wpływa na zachowek. Wiedza ta może być dla Ciebie przydatna nie tylko dla spadkobierców (lub potencjalnych spadkobierców), lecz także dla przyszłych spadkodawców. Pamiętaj o tym, że zaplanowanie sposobu sukcesji na odpowiednim etapie życia może mieć kluczowe znaczenie dla urzeczywistnienia woli spadkodawcy oraz uniknięcia rodzinnych konfliktów.

Dowiesz się więcej na ten temat oglądając materiał wideo, który przygotowałem specjalnie dla Ciebie. Jeżeli nie możesz obejrzeć nagrania, przeczytaj tekst znajdujący się poniżej. Przygotowałem dla Ciebie transkrypcję mojej wypowiedzi.

Zachowek a darowizna – 3 sposoby wpływu darowizny na prawo do zachowku

Jak wyjaśniłem Ci w jednym z poprzednich materiałów wideo, osoby obdarowane przez spadkobiercę mogą ponosić odpowiedzialność za zapłatę zachowku. Nie jest to jednak jedyna sytuacja, w której darowizna wpływa na prawo do zachowku. Dzisiaj chciałbym przedstawić Ci trzy sposoby, poprzez które darowizna wpływa na prawo do zachowku. Jakie to sposoby?

1. Darowizna jest uwzględniana przy obliczaniu substratu zachowku

Darowizny dokonane przez spadkodawcę mogą wpływać na wysokość zachowku należnego osobie uprawnionej do jego otrzymania. W jaki sposób? Obliczanie wysokości należnego zachowku polega przede wszystkim na ustaleniu tak zwanego substratu zachowku. Na substrat zachowku składa się stan czynny spadku (wartość majątku spadkowego pomniejszona o długi) oraz darowizny doliczane do spadku. O tym jakie darowizny podlegają doliczeniu do spadku przy obliczaniu zachowku opowiem Ci w jednym z kolejnych materiałów wideo.

2. Darowizna może pokryć należny zachowek

Darowizna może pokryć zachowek należny osobie uprawnionej do jego otrzymania. Przypominam, że zachowek to pewna część majątku, którą spadkodawca powinien pozostawić po sobie osobom najbliższym. Jeżeli na podstawie umowy darowizny została przekazana część majątku wystarczająca do pokrycia zachowku, osoba uprawniona do zachowku może nie być uprawniona do żądania od innych osób (np. spadkobierców) uzupełnienia zachowku poprzez zapłatę oznaczonej kwoty pieniężnej.

3. Darowizna może powodować obowiązek uzupełnienia zachowku należnego innej osobie

Osoba obdarowana może być zobowiązana do uzupełnienia zachowku należnego osobie uprawnionej do zachowku. Kiedy? Wtedy gdy uprawniony do zachowku nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobierców lub zapisobierców windykacyjnych. Za uzupełnienie zachowku odpowiedzialni są wszyscy obdarowani w kolejności chronologicznej. W pierwszej kolejności odpowiedzialne są osoby, które zostały obdarowane później, w dalszej kolejności odpowiedzialne są osoby obdarowane wcześniej.

Darowizna ma silny wpływ na prawo do zachowku

Co powinieneś zapamiętać po obejrzeniu tego materiału wideo? Umowa darowizny może mieć bardzo istotny wpływ na prawo do zachowku. Po Pierwsze, darowizny mogą być uwzględniane przy obliczaniu wartości tak zwanego substratu zachowku – wartości spadku, od której obliczany jest zachowek należny danej osobie. Po drugie, darowizna może podlegać zaliczeniu na poczet zachowku należnego po danym spadkodawcy. Po trzecie wreszcie, może powodować odpowiedzialność osoby obdarowanej za zapłatę zachowku w sytuacji, w której osoba uprawniona do jego otrzymania nie może go otrzymać od spadkobierców lub zapisobierców windykacyjnych.