Ten wpis powinien pojawić się na blogu już wcześniej. Chcąc podzielić się z Tobą moją wiedzą i doświadczeniem wyjaśniałem już kiedy można żądać zachowku, komu przysługuje zachowek, kto jest zobowiązany do zapłaty zachowku oraz jaki jest termin przedawnienia zachowku.

Nie wyjaśniłem jednak czym tak naprawdę jest zachowek i jaki jest stosunek pojęcia „zachowek” („prawo do zachowku”) do roszczenia o zapłatę zachowku. Z punktu widzenia prawnika będziesz mógł żądać zapłaty zachowku (podnieść roszczenie o zapłatę zachowku) dopiero kiedy nie otrzymasz należnego Ci zachowku od spadkodawcy.

Brzmi niezrozumiale? Prawdopodobnie tak. Mam nadzieję, że różnica pomiędzy tymi pojęciami stanie się dla Ciebie jasna po obejrzeniu materiału wideo, który przygotowałem specjalnie dla Ciebie. Jeżeli nie możesz obejrzeć nagrania, przeczytaj tekst znajdujący się poniżej. Przygotowałem dla Ciebie transkrypcję mojej wypowiedzi.

Powszechne rozumienie pojęcia zachowek

Zazwyczaj kiedy myślimy o zachowku, myślimy o pewnej kwocie, która przypada osobom uprawnionym do zachowku w sytuacji kiedy osoby te zostały pominięte w testamencie albo kiedy spadkodawca rozporządził swoim majątkiem za życia poprzez umowy darowizny. W rozumieniu prawnym zachowek jest jednak dużo szerszym pojęciem. W związku z tym możesz zadać sobie teraz pytanie jakie znaczenie pojęciu zachowku przypisują prawnicy?

Zachowek to majątek należny osobom bliskim spadkodawcy

Zachowek jest to majątek, który osoby najbliższe dla spadkodawcy powinny otrzymać od spadkodawcy za życia tego spadkodawcy lub po jego śmierci. Prawo do otrzymania zachowku wynika z ustawy – Kodeksu cywilnego. Wynika z samego pokrewieństwa zachodzącego między spadkodawcą oraz osobami uprawnionymi do zachowku. Upraszając, zachowek przysługuje sam z siebie (z ustawy), dla jego otrzymania nie jest potrzebne podejmowanie jakichkolwiek czynności.

Spadkodawca może przekazać majątek osobom najbliższym na kilka sposobów – poprzez powołanie do spadku wynikające z ustawy lub z testamentu, ustanowienie na rzeczy tych osób zapisu albo poprzez umowę darowizny.

Roszczenie o zapłatę zachowku

Wskazane powyżej sytuacja – to jest przekazanie pewnej części majątku osobom najbliższym – jest modelem w pewien sposób idealnym. Co stanie się jeżeli spadkodawca nie przekazał tym osobom należnej im części majątku?

W tej sytuacji osobom tym przysługuje tak zwane roszczenie o zapłatę zachowku. Polega ono na możliwości żądania zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej od osób powołanych do dziedziczenia, uprawnionych z tytułu zapisu windykacyjnego lub obdarowanych przez spadkodawcę na podstawie umowy darowizny. To żądanie zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej odpowiada właśnie powszechnemu rozumieniu pojęcia zachowku.

Warto zapamiętać

Co powinieneś zapamiętać po obejrzeniu tego materiału wideo? Zachowek w rozumieniu prawników to pojęcie znacznie szersze niż obowiązek zapłaty przez spadkobierców pewnej kwoty pieniężnej na rzecz osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych pominiętych w testamencie. Zachowek to część majątku spadkodawcy, którą powinien pozostawić po sobie osobom dla niego najbliższym. Powszechne rozumienie pojęcia zachowek odpowiada pojęciu roszczenie o zapłatę zachowku wykorzystywanemu przez prawników.