Długość okresu, w którym możliwe jest żądanie zapłaty zachowku ma kluczowe znaczenie tak dla uprawnionego do zachowku, jak i dla zobowiązanego do jego zapłaty. Dlaczego?

Dlatego że brak podniesienia żądania w odpowiednim terminie przez osobę uprawnioną do zachowku będzie najprawdopodobniej oznaczał utratę możliwości żądania zachowku.

Z drugiej strony, zobowiązany do zapłaty zachowku może zadecydować o braku podejmowania jakichkolwiek lub wybranych czynności dotyczących spadku do chwili aż inne osoby nie będą mogły od niego żądać zapłaty zachowku. W takiej sytuacji przedawnienie roszczenia o zachowek może oznaczać znaczne oszczędności.

Zapraszam Cię do obejrzenia nagrania wideo – omawiam tam terminy przedawnienia roszczenia o zachowek, które mogą mieć dla Ciebie kluczowe znaczenie. Jeżeli nie możesz obejrzeć nagrania, przeczytaj tekst znajdujący się poniżej. Przygotowałem dla Ciebie transkrypcję mojej wypowiedzi.

Jeżeli szukasz więcej informacji na temat zachowku zapoznaj się z moimi poprzednimi wpisami na ten temat: od kogo można żądać zachowku oraz kto może żądać zachowku.

W ramach tego wpisu chciałbym zwrócić Twoją uwagę na 3 terminy przedawnienia, o których powinieneś pamiętać znajdując się w jednej z sytuacji opisanych przed chwilą:

  1.  roszczenia o zachowek kierowanego wobec spadkobiercy testamentowego,
  2.  roszczenia o zachowek kierowanego wobec spadkobiercy ustawowego, oraz
  3.  roszczenia o zachowek kierowanego wobec obdarowanego lub zapisobiercy windykacyjnego.

Spadkobierca testamentowy odpowiada za zachowek przez 5 lat

Pierwszy termin. Jak długo można żądać zapłaty zachowku od spadkobiercy testamentowego? Przez pięć lat od chwili ogłoszenia testamentu.

Stanowi o tym art. 1007 § 1 Kodeksu cywilnego – roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

Art. 1007 Kodeksu cywilnego

§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.
§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Spadkobierca ustawowy – brak wyraźnej regulacji długości terminu przedawnienia

Drugi termin. Przez jak długi okres można żądać zapłaty zachowku od spadkobiercy ustawowego? W tym przypadku sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana – żaden przepis w sposób wyraźny nie przewiduje terminu przedawnienia dla takiej sytuacji.

Przyjmuje się jednak, że takie roszczenie przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku (zasadniczo śmierci spadkodawcy). Zastosowanie znajdować ma tutaj art.  art. 1007 § 2 Kodeksu cywilnego stosowany odpowiednio, a to z uwagi na brak odpowiedniej regulacji ustawowej.

Przedawnienie zachowku wobec obdarowanych i zapisobierców windykacyjnych

Trzeci termin. Oprócz żądania zapłaty zachowku od spadkobierców, możliwe jest także żądanie jego zapłaty od osób, które otrzymały od spadkobiercy darowiznę podlegającą doliczeniu do spadku albo na rzecz której spadkobierca ustanowił zapis windykacyjny. Termin przedawnienia wynosi 5 lat i rozpoczyna się od otwarcia spadku (zasadniczo śmieci spadkodawcy).

Kwestię tą reguluje art.  1007 § 2 Kodeksu cywilnego (treść przepisu umieściłem we wcześniejszej części wpisu) – roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.

Uważaj na zmianę ustawy – dotyczy też spadków otwartych przed jej wejściem w życie!

Chciałbym zwrócić Twoją uwagę dodatkowo na jedną istotną rzecz. 5 letnie terminy przedawnienia weszły w życie dopiero w 2011 roku. Do tego czasu obowiązywały 3 letnie terminy przedawnienia.

W związku z wydłużeniem tych terminów wprowadzona została także wyjątkowa regulacja powodująca działanie prawa wstecz – 5 letni termin przedawnienia znajduje też zastosowanie do części spadków otwartych przed 2011 rokiem.

Więcej informacji na ten temat przekażę w kolejnym wpisie.